Çyglylygyň towuk öýüne täsiri!

2. Degişli çyglylyk

Çyglylyk (Humidity) — nisbi söziniň gysgaldylan görnüşiçyglylyk, bu bolsa topragyň çyglylygyna däl-de, howadaky suwuň mukdaryna degişlidir. Çyglylyk diňe temperatura bilen däl, eýsem howanyň howa çalşygyna hem baglydyr.

Howa çalşygynyň tizligi üýtgewsiz bolanda, eger topragyň çyglylygy ýeterlik bolsa, temperatura ýokarlanar we çyglylyk bugaryp, howanyň çyglylygy artar; eger topragyň çyglylygy ýeterlik bolmasa, temperatura ýokarlanar we howanyň çyglylygy azalar.
Ýokary temperatura ýokary çyglylyk diýmek däl, pes temperatura bolsa pes çyglylyk diýmek däl. Mysal üçin: Tomus irdenleri, temperatura pes bolsa-da, adamlar howanyň örän çyglydygyny duýýarlar. Sebäbi gijelerine temperatura düşende, ol ýerde kiçi suw damjalaryna öwrülýär. Gün dogup, temperatura kem-kemden ýokarlananda, bu kiçi suw damjalary kem-kemden bugaryp, howanyň çyglylygyny ýokarlandyrýar;
Ýöne günortan wagty temperatura ýokary bolanda, çyglylyk pese gaçýar, bu bolsa ýerde çyglylygyň ýetmezçiligi bilen baglanyşyklydyr.

Ony artdyrmak örän kyntowuk öýüniň çyglylygygyşda çimlenme döwründe. Çyglylygy ýokarlandyrmak üçin, ýerdäki suwy bugartmak üçin temperatura ýokarlandyrylmaly, ýöne suwuň bugarmagy köp ýylylyk energiýasyny özüne siňdirmeli we jaýdaky temperatura peseler.
Diňe köp energiýa sarp edýän gowy ýyladyş enjamlary bilen çyglylyk we temperatura kepillendirilip bilner. Şonuň üçin çyglylyk we temperatura gapma-garşylyklaryň jübütidir. Çyglylyk ideal çyglylyga ýetip bilmeýän ýagdaýynda, temperatura degişli derejede peseldilip bilner. Temperatura gaty ýokary, çyglylyk bolsa gaty pes. Gurak möwsümlerde çyglylyga üns bermegiňizi ýatdan çykarmaň.

Çyglylygyň broýlerlere we ergine täsiri: Towuklaryň otnositel çyglylyk talaplary temperatura talaplary ýaly berk bolmasa-da, ýokary we pes çyglylyk adatdan daşary ýagdaýlarda, bu towuklaryň kadaly ösüşine we ösüşine uly zyýan ýetirer. Esasanam, çaga dogurmagyň ilkinji üç gününde, öýüň otnositel çyglylygy gaty pes bolsa (30%-den az), sebäbi inkubatoryň otnositel çyglylygy gaty ýokary (75%), jüýjeleriň uýgunlaşmagy kyn we köplenç suwaryjy ýaly görünýär. Içerde "çümdürilmek" hadysasy ýüze çykýar. Sebäbi otnositel çyglylyk gaty pes, çaga dogurmagyň ýokary temperaturasy bilen birlikde, jüýjeleriň derisindeki çyglylyk çalt buharlanyp guraýar we bedendäki çyglylyk dem alyş bilen köp derejede ýitip gidýär, bu bolsa tiz wagtda suwsuzlanar.

Bedeniň suwuny doldurmak üçin has köp suw içmek we çygly ýerleri burawlamak gerek.
Bu "suwa düşmek" hadysasy otnositel çyglylygyň gaty pesdigini görkezýär, bu bolsa örän howplydyr. Ýeňil bolsa, käbir towuklar suwuň çekilmegi sebäpli ezilip, suwa gark bolup ýa-da gysylyp ölýär. Agyr bolsa, içgeçmä, iýmit siňmezçiligine we hatda suwsuzlanmaga sebäp bolup biler.
Eger otnositel çyglylyk bir hepde dowamly ýeterlik bolmasa, aýaklaryň we barmaklaryň derisi gyrymsy, gurak, solgun, ejiz bolar we sarysy ýaramaz siňer ýa-da köp içmek sebäpli içgeçme ýüze çykar we ölüm derejesi ep-esli ýokarlanar.
Bu öli jüýjeler, adatça, adaty towuklardan has kiçi, aýaklary gyrymsy, gurak we ýapyşykly göt deşigi bolýar.
Artdyrmagyň iň gowy usulytowuk öýüniň çyglylygyçygly howa gyzdyryjysyny ýa-da gazan bugyny ulanmakdyr. Gyzgyn suwa gaz püskürtmek has gowy adatdan daşary ýagdaý usulydyr.

Şeýle-de bolsa, güýzde ýagyşly möwsümde towuklanda, çyglylyk düzgünli gözegçilikde saklanmalydyr. Çyglylyk gaty ýokary bolsa, jüýjeleriň tüýleri gowy ösmez, hapa bolar, işdäsi pes bolar, bakteriýalar we parazitler aňsatlyk bilen köpelip, kesel döreder. Güýzde ýagyşly möwsüm ýa-da ösüş döwrüniň soňky döwründe howanyň gowşaklygy sebäpli çyglylyk gaty ýokary bolsa, bakteriýalar köpeler, bu bolsa içerki howanyň hiliniň ýaramazlaşmagyna we koksidioz ýaly ýokanç kesellere sebäp bolar.
Çyglylygy azaltmagyň usullary: biri ýerdäki çyglylygy gözegçilikde saklamak, beýlekisi bolsa ýylylyk izolýasiýasy şertinde howa geçirijiligini ýokarlandyrmak.
Temperatura üýtgewsiz bolanda, howanyň şemallandyrylmagy we çyglylyk hem gapma-garşylykly gatnaşykdyr: howanyň köp mukdary çyglylygy azaldýar; howanyň az mukdary çyglylygy ýokarlandyrýar. Netijede, çyglylyk, esasanam, towuklaryň ilkinji hepdesinde möhümdir we towuga uly täsir edýär. Bu goşmaça görkeziji däl, ýöne öňünden kesgitlenip bilinmeýän berk görkezijidir.