Özüni alyp barşy ähli tebigy ewolýusiýanyň möhüm beýanydyr. Gündizki jüýjeleriň özüni alyp barşy her birnäçe sagatda, diňe gündiz däl, eýsem gijelerine hem barlanmalydyr: eger sürü öýüň ähli ýerlerinde deň paýlansa, temperatura we howa geçirijilik sazlamalary dogry işleýär; Towuklar bir ýerde ýygnanýarlar, haýal hereket edýärler we çaşgyn görünýärler, bu bolsa temperaturanyň gaty pesdigini görkezýär; Towuklar hemişe bir ýerden geçmekden gaça durýarlar, bu bolsa ýeliň bardygyny görkezýär; Towuklar ganatlaryny ýaýyp, ýerde ýatýarlar, dem alýan we çyrlaýan ýaly bolýarlar. Ses temperaturanyň gaty ýokarydygyny ýa-da kömürturşy gazynyň konsentrasiýasynyň gaty ýokarydygyny görkezýär.
1. Pes temperatura jüýjeleri alyp gidýär
Uzak aralykdan bäri daşamak üçin jüýjeler aç, suwsuz we ejiz bolýarlar. Jüýjeleriň täze gurşawa çalt uýgunlaşmagy we adaty fiziologiki ýagdaýyna gaýdyp gelmegi üçin, jüýjeleriň temperaturasyny 27 we 29°C aralygynda saklamak üçin, jüýjeleriň täze gurşawa ýuwaş-ýuwaşdan uýgunlaşyp bilmegi üçin, jüýjeleriň geljekde kadaly ösüş üçin esas döredýäris.
Jüýjeler gelenden soňçaga öýi, olar täze gurşawa uýgunlaşmaly. Bu wagtda jüýjeleriň dynç almagy adaty zat, ýöne 4-6 sagatdan soň jüýjeler öýde ýaýrap başlamaly, suw içip, iýmit iýip we erkin hereket edip başlamaly. 24 sagatdan soň towuklaryň öýünde deň ýaýraň.
2. Towuklaryň ýaşalmagy üçin amatly temperatura
Eger jüýjeler doglandan 24 sagat soň hem bir ýere jemlenen bolsalarýerleşdirilen, sebäbi öýdäki temperatura gaty pes bolup biler. Öýdäki temperatura gaty pes bolanda, eger çöp we howanyň temperaturasy gyzdyrylmasa, bu towuklaryň ösüşiniň ýaramazlaşmagyna we sürüleriň birmeňzeşliginiň ýaramazlaşmagyna getirýär. Jüýjeleriň toparlanmagy aşa yssylyga sebäp bolup biler we jüýjeler çaga öýlerine gelen badyna, dogry temperaturany saklap we çyrany peseldip, ýaýradylmalydyr.
Temperaturanyň amatlydygyny seleksioneriň öz rahatlygyna görä kesgitlemek mümkin däl, şeýle hem diňe termometre görä kesgitlemek mümkin däl, eýsem her bir jüýjeniň iş görkezijilerine gözegçilik etmek gerek. Temperatura amatly bolanda, jüýjeler çaga saklamak otagynda deň derejede ýerleşýärler, şadyýan ruhda, gowy işdäde we ortaça içimlik suwunda bolýarlar.
Temperatura amatly bolanda, towuklar deň paýlanýar we iýmit tertipli tertipde tertiplenýär. Käbirleri ýatýar ýa-da hereket edýär, gorizontal görnüşi hem has amatly bolýar; eger temperatura ýokary bolsa, towuklar haýatyň gyrasynda gizlenýärler, ýöne gorizontal görnüşi hem has gowy bolýar, bu bolsa diňe temperaturanyň biraz üýtgeýändigini aňladýar. Ýokary bolsa, sürüler uýgunlaşyp bilerler, ýöne ýylylyk çeşmelerinden daşda durmak isleýärler. Eger temperatura ýokary bolsa, towuklar indi hereketsiz ýatmazlar we agyzdan dem alyş we ganatlary sallanyş bolar.
3. Degişli otnositel çyglylygy üpjün ediň
Jüýjeler içeri girenden soňçaga öýi, degişli otnositel çyglylygy azyndan 55% saklamak zerurdyr. Sowuk möwsümde, frontal poloniumy gyzdyrmak zerur bolanda, zerur bolsa, gyzdyryjy burunlyk gurnap ýa-da geçelgede biraz suw sepip bilersiňiz, täsiri has gowy bolar.
4. Howa geçirijilik
Içerki howatohumçylyk jaýygurak howalandyryş, ýyladyş we sowadyş utgaşmasyna baglydyr. Howalandyryş ulgamyny saýlamak daşarky şertlere hem uýgunlaşdyrylmalydyr. Howalandyryş ulgamy ýönekeý ýa-da çylşyrymly bolsa-da, ilki bilen ony adamlar dolandyryp bilmelidir. Doly awtomatik howalandyryş ulgamynda-da müdiriň gözleriniň, gulaklarynyň, burnunyň we derisiniň duýgusy möhüm görkeziji bolup durýar.
Tebigy howa geçirijilik howanyň hereketini höweslendirmek üçin wentylýatorlary ulanmaýar. Täze howa öýe açyk howa girişleri, mysal üçin, sazlanyp bilýän howa giriş klapanlary, rolikli panjurlar arkaly girýär. Tebigy howa geçirijilik howa geçirijiligiň ýönekeý we arzan usulydyr.
Tebigy howa geçirijiligi gowy bolan ýerlerde hem daýhanlar mehaniki howa geçirijiligini barha köp saýlaýarlar. Enjamlara maýa goýumlary we ulanyş çykdajylary ýokary bolsa-da, mehaniki howa geçirijiligi öýüň içindäki gurşawy has gowy gözegçilikde saklap, iýmitlendirmegiň has gowy netijelerine getirip biler. Negatiw basyşly howa geçirijiligi arkaly howa öýe howa girýän ýerden çekilýär we soňra öýden çykarylýar. Mehaniki howa geçirijileriniň netijeliligi howa girýän ýerleriň gözegçilik edilmegine baglydyr. Öýüň gapdal diwarlarynda açyk deşikler bar bolsa, bu howa geçirijilik ulgamynyň işine täsir eder.
Howa geçirijilik täsirini wagtynda baha beriň. Ýer derejesindäki ulgam üçin öýdäki sürüleriň paýlanyşy howa geçirijilik täsirini we hilini görkezip biler, howa geçirijilik täsirini bolsa başga usullar bilen hem baha berip bolýar. Munuň aňsat usuly, elleriňizi ýalaňaç we çygly saklamak, towuklaryň sany az bolan ýerde durmak, ýeriň şaglawukdygyny duýmak we çöpleriň gaty sowukdygyny duýmakdyr. Tutuş towuk öýündäki sürüleriň paýlanyşyna syn ediň we onuň wentylýatoryň, çyranyň we howa girelgesiniň sazlamalary bilen baglanyşyklydygyny ýa-da baglanyşykly däldigini anyklaň. Yşyklandyryşyň, howa girelgeleriniň we ş.m. sazlamalary üýtgedilenden soň, birnäçe sagatdan soň sürüleriň paýlanyşynyň üýtgedilip-üýtgemedigini barlamak üçin gaýtadan barlaň. Sazlamalaryň üýtgemeginiň täsirleri barada howlukmaç negatiw netijelere gelmeň. Üýtgedilen sazlamalaryň mazmunyny hem ýazyň.
Howa çalşygynyň tizligi diňe bir temperatura däl, eýsem öýüň çyglylygyna, şeýle hem arka beýiklikdäki ýeliň tizligine we howadaky kömürturşy gazynyň konsentrasiýasyna baglydyr. Kömürturşy gazynyň derejesi gaty ýokary bolsa, towuklar letargik bolýarlar. Eger arka beýiklikde 5 minutdan köp işläniňizden soň başyňyz agyrsa, kömürturşy gazynyň konsentrasiýasy azyndan 3500 mg/m3 bolýar, bu bolsa howa çalşygynyň ýeterlik däldigini görkezýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 13-nji apreli









